“ДАПАМАЖЫ, БЯРОЗА, ЗАЦЯЖАРЫЦЬ!..”

У нацыянальнай традыцыйнай культуры бярозе належыць адметнае месца. Яна, у адрозненне ад дуба, сімвалізуе жаночы пачатак, таму, як адзначаюць этнографы, і стала галоўным удзельнікам многіх святочных рытуалаў і абрадаў з удзелам прыгожай паловы чалавецтва. Гэтае дрэва таксама з’яўляецца старадаўнім сімвалам абуджэння прыроды, урадлівасці, услаўлення чысціні і святасці шлюбу. Бяроза валодае ўласцівасцю і ўздзейнічаць на здароўе чалавека, аказваць яму дапамогу.

Па інфармацыі жыхара вёскі Заазер’е Пятра Ціхановіча, у лясным гушчары, які раскінуўся паабапал дарогі на Мажаны, і па сёння расце адна бяроза, па дапамогу якой некалі звярталіся жанчыны, якія не маглі зацяжарыць.

Непадалёку ад яе знаходзіўся каменны крыж, у цэнтры якога хутчэй за ўсё быў выразаны знак багіні Мажаны (Марэны). Адной з важных пазнейшых функцый яе з’яўлялася дапамога жанчынам.

Такім чынам, і бяроза, і гэта язычніцкая багіня, якая ўваходзіць у лік старажытных бостваў яшчэ індаеўрапейскага перыяду, знаходзячыся побач і валадаючы надпрыроднай сілай, дапамагалі жанчынам адчуць шчасце мацярынства і стаць прадаўжальнікамі роду.
Пётр Сцяпанавіч распавядае, што жанчына, якая не магла зацяжарыць, павінна была пралезці праз “вілку” бярозы, што ўтваралі дзве яе вершаліны, а таксама ў якасці ахвяры пакінуць на голлі дрэва адзенне, у якім прыйшла, і пераапрануцца ў чыстае.

Зразумела, справа гэта надзвычай інтымная і, вядома ж, пакідаць інфармацыю аб дапамозе бярозы кожная жанчына, якая скарысталася такім абрадам, трымала ў тайне.
Зрэшты, як бы там ні было, але ў Заазерскім лесе расце дрэва, з якім у свядомасці людзей звязана яго цудоўная ўласцівасць аказваць дапамогу жанчынам.

Міхась ЗАВЕЙНЫ.

(Нумар ад 12.09.07)