Темы

Жыхарка Бялыніцкага раёна, якая пражыла амаль век

Жыхарка Бялыніцкага раёна, якая пражыла амаль век

Лёс вясковага педагога Агрыпіны Цімафееўны Ткачовай быў пакручастым і нялёгкім, але менавіта ёй было адмерана доўгае жыццё – амаль што век, і большую частку яго выхоўвала ў падрастаючых пакаленнях вяскоўцаў імкненне да разумнага, добрага і вечнага.

Нарадзілася Агрыпіна Цімафееўна ў Васільках у звычайнай сялянскай сям’і ў 1923 годзе. Дзяўчынцы вельмі падабалася вучыцца, перад Вялікай Айчыннай вайной яна скончыла школу ў суседнім Галоўчыне. Але далей прадоўжыць адукацыю не атрымалася – пачалася вайна, Агрыпіна засталася з бацькамі ў Васільках.

Жыццё на акупіраванай гітлераўцамі зямлі было няпростым і трывожным. Перыядычна ў вёску наведваліся то партызаны, то немцы. Дзяўчыне даводзілася хавацца, жыць у пастаяннай трывозе, бо акупанты забіралі ўсю моладзь на прымусовыя работы ў Германію. Аднойчы ёй не пашанцавала:
гітлераўцы выйшлі на аблаву з сабакамі. Ад іх схавацца не ўдалося. Некалькі дзён Агрыпіна і дзяўчаты з яе вёскі, якіх таксама схапілі немцы, знаходзіліся пад вартай у Галоўчыне, а затым іх вывезлі ў Магілёў, дзе вельмі жорстка абыходзіліся, дапытвалі, падазраючы ў сувязі з партызанамі.

4 мая 1944 года паланянак адправілі ў Германію. Агрыпіна працавала на заводзе гумавых вырабаў, расплаўленай гумай заклейвала паліўныя бакі для самалётаў. Як яна ўспамінала, праца была цяжкая, па 12-14 гадзін яны знаходзіліся на заводзе.

Кармілі іх вельмі дрэнна – галоўнай ежай быў суп з траў і сушаных гарбузоў. Жылі нявольнікі ў бараках, у цеснаце і цемнаце, спалі на трохпавярховых ложках, збітых з грубых дошак. У такіх жудасных умовах Агрыпіна Ткачова правяла 11 месяцаў. Пасля яна ўсё жыццё старалася не ўспамінаць аб гэтым перыядзе жыцця, вельмі рэдка расказвала аб фашысцкай няволі сваім родным.

У самым канцы вайны беларускіх палонных вызвалілі амерыканскія салдаты. Ужо ў ліпені 1945 года дзяўчына вярнулася дадому. Але ў роднай хаце не затрымалася надоўга: жаданне вучыть дзятей у яе было вельмі моцным. Як успамінае сын Агрыпіны Цімафееўны Іван Іванавіч Рыбакоў, яна на таварным цягніку дабралася да Ганцавічаў, дзе паступіла ў педагагічнае вучылішча. Пасля аканчэння вучобы некаторы час працавала настаўніцай пачатковых класаў у Драгічынскім раёне, а ў 1948 годзе вярнулася назад, у родныя Васількі. Тут для яе знайшлося месца ў пачатковай школе. Разам з Марыяй Фёдараўнай Бізуновай, партызанкай, удзельніцай Вялікай Айчыннай вайны, яны навучалі юных васількоўцаў пісьму, чытанню і матэматыцы, вучылі быць смелымі, любіць сваю
Радзіму.

Пачатковая школа знаходзілася на ўскрайку вёскі. У пачатку 1970 гадоў яе перанеслі ў цэнтр, дзе для вучняў быў узведзены высокі прасторны будынак. А ў старай школе зрабілі магазін.

Агрыпіна Цімафееўна выйшла замуж за свайго аднавяскоўца Івана Рыбакова, у шлюбе нарадзілася трое дзяцей. Іван Дзянісавіч меў багатае партызанскае мінулае, пасля вайны працаваў у калгасе «Наша Перамога», быў узнагароджаны не толькі баявымі, але і ўзнагародамі за ўзорную і самаадданую працу.

Як успаміналі вучні Агрыпіны Ткачовай, педагогам яна была вельмі строгім, але справядлівым. Нявыкананае дамашняе заданне каралася дрэннай адзнакай, якую можна было выправіць, добра падрыхтаваўшыся ў наступны раз. Самае галоўнае – яна вучыла дзяцей любіць навукі, пазнаваць новае і не баяцца невядомасці. Дарэчы, адным з яе вучняў быў вядомы ўрач і паэт Аляксандр Мельнікаў. І для ўласных дзяцей маці-педагог не рабіла зніжак, таму ўсе яны, як кажуць, «выйшлі ў людзі», атрымалі добрую адукацыю, адбыліся ў сваіх прафесіях.

Пры школе быў свой участак зямлі, дзе старэйшыя дзеці садзілі гародніну, а затым улетку ўбіралі сена. Дзеці і настаўнікі даглядалі клумбы з кветкамі, клапаціліся пра партызанскае пахаванне на вясковых могілках, наведвалі ферму і калгасны вытворчы ўчастак, дзе знаёміліся з азамі сельскагаспадарчых прафесій.

Калі настаўніца выйшла на заслужаны адпачынак, тады ж у Васільках закрылася і школа. Вучні сталі хадзіць на заняткі ў суседні Галоўчын, а ў будынак былой навучальнай установы па іроніі лёсу зноў пераехаў магазін.

Знаходзячыся на пенсіі Агрыпіна Цімафееўна займалася звычайнымі вясковымі справамі, толькі ў апошнія гады, калі здароўе стала падводзіць, перабралася на сталае жыхарства да старэйшага сына. Не стала яе ў 98-гадовым узросце. Але сямейная легенда сцвярджае, што калі пасля вайны вясковыя дзяўчаты выпраўлялі дакументы, Агрыпіна «падмаладзілася» на два гады, а гэта значыць – за лячыма застаўся цэлы век.

Проживающая в Белыничском социальном пансионате «Пралеска» Оксана Гапеева: «Стихи помогают мне жить»

Оперативные новости Белыничей и Белыничского района смотрите в нашем телеграмм-канале «Новости Белыничей»

Последние новости

Новости района

В Белыничах прошёл турнир по мини-футболу

16 ноября 2026
Читать новость
Общество

Волшебство, не иначе: у «Белпочты» новая коллекция новогодних открыток

16 ноября 2026
Читать новость
Новости района

В Белыниском районе пройдет профилактическая акция «Безопасная цифровая среда»

16 ноября 2026
Читать новость
Год белорусской женщины

Трудовой путь жительниц Белыничского района

16 ноября 2026
Читать новость
Президент

«Научились делать чудо». Лукашенко на Оршанском льнокомбинате запустил новую линию

16 ноября 2026
Читать новость
Общество

Вторая жизнь для старых вещей: «Пуговица» расширяет географию

16 ноября 2026
Читать новость